อรรถบำบัด (Speech Therapy) คืออะไร

​หากคุณเป็นผู้ปกครองของเด็กคนหนึ่งที่ได้รับการแนะนําให้เข้ารับอรรถบำบัด หรือหากคุณเป็นคุณครูของนักเรียนที่ต้องการการสนับสนุนเพิ่มเติมเกี่ยวกับทักษะการสื่อสารของนักเรียน ต่อไปนี้คือสิ่งที่คุณจําเป็นต้องรู้เพื่อทําความคุ้นเคยกับอรรถบำบัด

อรรถบำบัดมีจุดมุ่งหมายเพื่อสนับสนุนเด็ก ๆ ในทักษะการสื่อสารของพวกเขา สิ่งนี้เกี่ยวข้องกับการทํางานเกี่ยวกับการฟัง การทําความเข้าใจภาษา การใช้ภาษาเพื่อแสดงออก ทักษะการพูดและทักษะการเขียน นอกจากนี้ยังเกี่ยวข้องกับการทํางานในการสื่อสารโดยใช้อุปกรณ์ เช่น ไอแพด การแลกเปลี่ยนรูปภาพเพื่อการสื่อสาร (picture exchange) และภาษามือ

ใครจะได้รับประโยชน์จากอรรถบำบัด
ลูกหรือนักเรียนของคุณมีแนวโน้มที่จะได้รับประโยชน์จากอรรถบำบัด หากพวกเขามีอาการใด ๆ ต่อไปนี้:

• ล่าช้าในพัฒนาการด้านการเข้าใจภาษา (receptive language skills) เช่น มีปัญหาในการเข้าใจแนวคิด คําศัพท์ คําแนะนํา และคําถามที่เหมาะสมกับวัย
• ล่าช้าในพัฒนาการการแสดงออกทางภาษา (expressive language skills) เช่น ลูกของคุณไม่พูดหรือพูดน้อยกว่าที่คาดไว้อย่างมากสําหรับอายุของพวกเขา
• พูดติดอ่าง (พูดซ้ําพยางค์ คํา วลี) ซึ่งการพูดติดอ่างขัดขวางความสามารถในการเข้าใจของพวกเขาหรือสิ่งที่พวกเขาต้องการจะสื่อ
• ดิ้นรนกับทักษะการสื่อสารทางสังคม (social communication skills) เช่น พวกเขาอยู่โดดเดี่ยวจากเด็กคนอื่น ๆ พวกเขามีปัญหาในการพูดตอบพูดผลัด (turn-taking) หรือพูดสิ่งที่ไม่เหมาะสมในบริบท ฯลฯ
• มีปัญหาในการสื่อสารกับผู้อื่นหรือสื่อสารไม่ชัดเจน เช่น พวกเขาแทนที่เสียง (substitute sounds) ทิ้งเสียงออกจากคํา เพิ่มเสียงลงในคํา มีวิธีการเปล่งเสียงที่ไม่สอดคล้องกันและทำให้ผู้ฟังไม่เข้าใจสิ่งที่พวกเขาพูด
• มีปัญหากับกล้ามเนื้อที่ใช้พูด (motor-speech difficulties) ซึ่งเป็นความยากลําบากในการประสานงานของสมองกับกล้ามเนื้อปากที่ใช้พูด คำพูดมักจะไม่สอดคล้องกันและเข้าใจยาก บางครั้งเด็กก็พูดไม่ได้เลย
• มีปัญหาในการทานอาหาร (feeding difficulties) เช่น การปิดปากหรือกลืน นอกจากนี้ พวกเขาอาจเป็นเด็กช่างเลือกและหลีกเลี่ยงผิวสัมผัสของอาหารบางอย่างอย่างรุนแรง
• มีลิ้นโผล่ออกนอกปากเมื่อหายใจ กิน หรือพูด
• มีเสียงหายบ่อยครั้งหรือมีเสียงอื่นแทรกเข้ามา

อรรถบำบัดทํางานอย่างไร
อรรถบำบัดดําเนินการโดยนักแก้ไขการพูด (Speech Therapist) ซึ่งได้ศึกษาการพูดและภาษาในระดับปริญญาตรี โท หรือเอก ซึ่งนักแก้ไขการพูดจะปฏิบัติตามขั้นตอนดังนี้:

1. นักแก้ไขการพูดจะรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับเด็กโดยพูดคุยกับผู้ปกครองและครู หรือผ่านแบบสอบถาม จากนั้นนักแก้ไขการพูดจะพบกับเด็กเพื่อประเมินทักษะการสื่อสารของพวกเขา
2. จากผลการประเมินและลําดับความสําคัญของผู้ปกครอง นักแก้ไขการพูดจะกําหนดเป้าหมายให้เด็กสำหรับการบำบัดในด้านนั้น ๆ 
3. เด็กจะปฏิบัติตามเป้าหมายของพวกเขาในแต่ละขั้นของอรรถบำบัด และนักแก้ไขการพูดจะรวบรวมข้อมูลในแต่ละขั้นเพื่อติดตามความคืบหน้าของเป้าหมาย
4. นักแก้ไขการพูดจะรายงานพัฒนาการของเด็กต่อผู้ปกครอง พวกเขาอาจปรับแผนหรือไม่บำบัดเด็กต่อหากเป้าหมายบรรลุและเด็กไม่ต้องเข้ารับอรรถบำบัดอีกต่อไป

วิธีการและเทคนิคใดบ้างที่ใช้
นักแก้ไขการพูดใช้เทคนิคที่หลากหลายจากแนวทางที่มีหลักฐานเชิงประจักษ์ (evidence-based approached) ขึ้นอยู่กับด้านที่เด็กเข้ารับการบำบัด เช่นเดียวกับการฝึกอบรมเฉพาะทางในด้านนั้น ๆ ตัวอย่างวิธีการที่นักแก้ไขการพูดใช้ เช่น

• แนวทางการเรียนรู้ผ่านการเล่น (Play-based Approaches) เช่น บทความวิจัยของ Hanen หรือ Floortime ซึ่งเกี่ยวกับการดึงเด็กเข้าสู่โลกสังคมเพื่อให้พวกเขาเห็นคุณค่าในการสื่อสาร วิธีการนี้เป็นวิธีการที่ให้เด็กนำและทําตามความสนใจของเด็กเอง บทบาทของนักแก้ไขการพูดไม่ใช่การสอนแต่เป็นเพื่อนเล่นในขณะที่กระตุ้นภาษา แนวทางเหล่านี้เหมาะสําหรับเด็กอายุต่ํากว่า 5 ปีที่มีความล่าช้าทางภาษาหรือเด็กออทิสติก
• การรู้คิดทางสังคม (Social Thinking): เป็นการสอนเด็กให้คิดเกี่ยวกับบริบททางสังคม เพื่อให้พวกเขากลายเป็นนักแก้ปัญหาอิสระ (independent problem solvers) ในบริบททางสังคม แทนที่จะสอนกฎให้เด็ก ๆ (เช่น "ห้ามสัมผัสผู้อื่น") ด้วยวิธีการนี้ เด็ก ๆ จะได้รับและสนับสนุนให้คิดเกี่ยวกับบริบททางสังคมที่แตกต่างกัน (พื้นที่ส่วนตัวและผลกระทบต่อความคิดและความรู้สึกของผู้อื่นเมื่อถูกบุกรุก) เพื่อพัฒนาความเข้าใจที่ลึกซึ้งยิ่งขึ้นเกี่ยวกับบริบททางสังคม
• PROMT: สําหรับเด็กที่มีความผิดปกติในกล้ามเนื้อที่ใช้พูด วิธีการนี้เป็นการสัมผัสเบา ๆ และแรงกดบนใบหน้าของเด็ก เพื่อสนับสนุนพวกเขาด้วยการสร้างเสียงในคําพูด การสัมผัสจะกระตุ้นกล้ามเนื้อให้หดตัวเพื่อฟังเสียง
• ลําดับชั้นของการออกเสียง (articulation hierarchy): วิธีการนี้เกี่ยวกับกระบวนการทีละขั้นในการสอนเด็กให้พูดเสียงอย่างถูกต้อง แต่ละขั้นจะเกี่ยวกับ: การเลือกปฏิบัติทางการได้ยิน (auditory discrimination) การแยกตัว คํา วลี ประโยค การอ่าน การเล่าเรื่อง การบรรยาย และการสนทนา
• OroMyofunctional Therapy: เกี่ยวกับการแก้ไขตําแหน่งลิ้นในปากเมื่อพูด กิน และหายใจ เช่น ใช้แถบยางยืดและยกขึ้นไปที่จุดที่ด้านบนของปากซ้ํา ๆ
• SOS Feeding Approach: เกี่ยวกับการลดความไวต่อผิวสัมผัสของอาหารอย่างเป็นระบบ เช่น ให้เด็กอดทนเมื่อเห็นอาหารบนโต๊ะ และไต่ระดับขึ้นเรื่อย ๆ จนกระทั่งเด็กสามารถทานอาหารได้ปกติ
• กิจกรรมที่หลากหลายสําหรับการกระตุ้นภาษาของเด็กก่อนวัยเรียนและวัยเรียน เช่น การเรียงลําดับวัตถุเป็นหมวดหมู่ การฝึกปฏิบัติตามคําแนะนําที่มีความยาวและซับซ้อน การสร้างประโยค การเขียนคําบรรยาย การอ่านจับใจความ ฯลฯ

บทบาทของผู้ปกครองในอรรถบำบัดคืออะไร
ผู้ปกครองมีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งในอรรถบำบัด เพราะท้ายที่สุดแล้ว ผู้ปกครองคือผู้ที่รู้จักเด็ก ๆ ของพวกเขาดีที่สุด

• คุณอาจสังเกตได้ว่าลูกของคุณมีทักษะการสื่อสารที่ไม่ทัดเทียมกับเด็กคนอื่นในวัยเดียวกัน
• คุณสามารถจัดการประเมินร่วมกับนักแก้ไขการพูด แสดงความคิด ความกังวล และข้อสังเกตของคุณ
• คุณสามารถแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับการสื่อสารด้านที่คุณต้องการให้ลูกของคุณหรือเป้าหมายที่คุณต้องการให้ลูกของคุณ
• คุณสามารถเข้าร่วมสังเกตการณ์และเฝ้าดูอรรถบำบัดหรือมีส่วนร่วมในการติดตามระหว่างการบำบัดของบุตรหลานของคุณ

บทบาทของครูคืออะไร
ครูใช้เวลากับนักเรียนอย่างมาก ครูมักจะรู้จักนักเรียนของพวกเขาเป็นอย่างดีและนําข้อมูลสําคัญมาสู่กระบวนการอรรถบำบัด

• ครูอาจสังเกตได้ว่านักเรียนมีทักษะการสื่อสารที่ไม่ทัดเทียมกับเพื่อนคนอื่นในวัยเดียวกัน
• ครูสามารถแสดงความคิด ความกังวล และข้อสังเกตของครูต่อผู้ปกครองของนักเรียนเพื่อหารือและแนะนํานักเรียนให้เข้ารับการประเมินอรรถบำบัด ซึ่งอาจนำไปสู่การบำบัดด้วยอรรถบำบัดต่อไป
• ครูสามารถให้ความร่วมมือกับนักแก้ไขการพูดที่บำบัดนักเรียนและเฝ้าติดตามระหว่างการบำบัดของเด็ก ๆ

ไม่ว่าจะในฐานะพ่อแม่ ผู้ปกครอง หรือครู มีหลายสิ่งที่คุณสามารถทําได้เพื่อสนับสนุนเด็ก ๆ ในทักษะการสื่อสารของพวกเขา ขั้นตอนแรกคือการวินิจฉัยว่าเด็กอาจจําเป็นต้องได้รับการสนับสนุนเพิ่มเติม นักแก้ไขการพูดสามารถช่วยได้ อย่างไรก็ตาม บทบาทของคุณนั้นมีค่ามากในระหว่างทางของเด็ก ๆ

แล้วพบกันใหม่
Expat Speechie

---